Odkryj atrakcje » Polska » Dolnośląskie » Kłodzko » Atrakcje

Kościół Parafialny Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny

Dawniej plac Kościelny i stojący na nim kościół parafialny Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny otoczony był murem cmentarnym.

Jego pozostałością jest północna brama (od ulicy Kościelnej), zwana Czarną. Zbudowana w stylu późnogotyckim, posiada 2 kolumny toskańskie. Zwieńcza ją skromny naczółek, na którym są umieszczone rzeźby 3 świętych: Ignacego Loyoli, Filipa z Neri i Franciszka Ksawerego. Na fryzie litery "A.M.D.G.", będące skrótem łacińskiego hasła "Ad Maiorem Dei Gloriam" ("ku większej chwale Boga").

Cmentarz przykościelny został zlikwidowany po 1624 r., kiedy jezuici przystąpili do przebudowy kościoła. Świadczy o tym fakt wykorzystania starych płyt nagrobnych przy kładzeniu nowej posadzki. Centralną budowlą placu Kościelnego jest gotycki kościół parafialny Wniebowzięcia NMP, najwspanialszy obiekt sakralny Kłodzka.

Pierwotny kościół, wzmiankowany w 1183 r. był drewnianą budowlą o dość pokaźnych rozmiarach, gdyż jak napisano, posiadał w 1319 r. aż 9 ołtarzy. Obecny, murowany pochodzi z XIV - XVI w. Kamień węgielny położyli joannici około 1344 r., inicjatorem budowy był między innymi arcybiskup praski - Arnoszt z Pardubic. Prace planowano rozpocząć w II poł. XIV w., jednak zamiary zaczęto realizować dopiero na początku XV wieku. Zbudowano wówczas wschodnią część świątyni , kaplicę św. Zygmunta i mury kaplicy św. Anny – dziś kaplica Zmarłych.

Wojny husyckie zahamowały budowę na kilkanaście lat. Wznowiono ją dopiero po roku 1458 r. Do 1468 r. ukończona została nawa główna oraz wieża południowa – zwana Białą, na której murach znajduję się znak krzyża maltańskiego oraz data 1465. Prawdopodobnie wówczas nastąpiło wznowienie prac po kolejnej przerwie. Budowę wieży północnej (Czarnej), rozpoczęto w 1487 r. świadczy o tym napis znajdujący się na jej murach, a informujący o położeniu kamienia węgielnego przez mistrza Jana Strausburgera w obecności księcia Karola I, syna Henryka UI Ziębickiego i wnuka Jerzego z Podiebradu. Wysokością nie dorównuje wieży południowej. Budowę doprowadzono do poziomu przedostatniego gzymsu sąsiedniej, a zakończono ją prawdopodobnie ok. 1522 r. wcześniej, bo w 1482 r. ukończono budowę Ogrójca przy portalu północnym, a w roku 1490- naw bocznych.

Kaplica św. Jakuba powstała w latach 1500-1501. Pół wieku później pokryto nawę główną sklepieniem murowym. Do tego czasu istniał drewniany strop. W latach 1562-1591 kościół pozostawał we władaniu protestantów, choć joannici zachowali dla katolickich nabożeństw nawę południową oraz kaplicę św. Jakuba. Kościół uległ uszkodzeniu podczas wojny trzydziestoletniej. Odbudowę i jednocześnie modernizację w stylu barokowym rozpoczęli jezuici ok.1624 r., wykonano wówczas między innymi nową posadzkę, nadbudowano empory. Podwyższono nawy boczne, gotyckie sklepienia ozdobiono sztukaterią, a na miejscu kaplicy św. Anny powstała kaplica Zmarłych. W roku 1723 kościół wzbogacił się o ołtarz główny - obecny. W późniejszych czasach kościół był wielokrotnie odnawiany, miedzy innymi w latach 1836 - 41 i 1929 - 37.

Kościół jest trójnawową, masywną bazyliką z emporami o 7 przęsłach i 3 absydach, zakończonych pół-ośmiobocznie. Zbudowany z piaskowca i cegły ma 62 metry długości, 22 metry szerokości. Wystrój i wyposażenie wnętrza gotycko-barokowe. Najwyższą kondygnację nawy głównej zdobią barokowe gzymsy i pilastry. Między otworami empor popiersia 14 patronów Kłodzka (1720) autorstwa F. K. Veita, a nad nimi malowidła wykonane przez Karola Pankwarta.

Na filarach w bogatych owalnych ramach obrazy pierwszych świętych zakonu jezuitów. Prezbiterium należy do najstarszych części kościoła, lecz posiada wystrój późnobarokowy. Ołtarz główny z tego samego okresu, projektu K. Tauscha w ołtarzu pod baldachimem, bogato zdobionymi symbolami ewangelistów i rzeźbami aniołów, gotycka rzeźbiona w drzewie cedrowym figura Madonny (połowa XIV wieku). Przed ołtarzem, po prawej stronie marmurowy pomnik arcybiskupa

Arnoszta z Pardubic z 1884 r., który jest fundatorem kościoła. Pod posadzką znajduje się krypta dla zmarłych książąt, spoczywających w kościele Bernardynów, wykopana w 1558 r., przy pierwszym przęśle nawy głównej. Do przedsionka nawy południowej przylega kaplica św. Jakuba o gotyckim układzie sklepień i okien, choć pozbawiona charakterystycznych dla tego stylu przypór. W końcu nawy południowej, ale także nawy północnej, wspaniałe, bogato rzeźbione konfesjonały, a cechach charakterystycznych już dla rokoka. Wykonał je Michał Klahr (1720).

Najpoważniejszym dziełem M.Klahra w tym kościele jest wspaniała, osłonięta kutą kratą ambona; należy ona do najwspanialszych tego typu wyposażeń. Drzwiczki prowadzące na ambonę zdobią kolumny z jońskimi głowicami oraz płaskorzeźbą. Nad nimi figura Chrystusa wśród klęczących aniołów. Wokół kazalnicy rzeźby czterech ojców Kościoła: Ambrożego, Grzegorza Wielkiego, Augustyna oraz Hieronima. Ambona nakryta jest wysokim baldachimem z rzeźbami symboli ewangelistów, proroków i aniołów.

Spośród licznych ołtarzy bocznych, uwagę przykuwa ołtarz Wniebowzięcia NMP, znajdujący się pod pierwszym filarem nawy południowej. Ciekawym elementem kościoła jest portal wejściowy, który jest przesunięty o ponad metr ku południowi od głównej osi kościoła. Naprzeciw portalu wejściowego do Kościoła znajduje się posąg św. Jana Nepomucena pochodzący z 1720 roku, który jest otoczony kwadratową kamienną balustradą z figurami aniołków ustawionych na postumentach w narożnikach ogrodzenia.